Eind 2023 organiseerde Bethanië ggz een peerreview over haar reflectieve kwaliteitswerking. In het voorjaar van 2024 organiseerde ook UPC Duffel een peerreview over hetzelfde onderwerp.
Deze peerreviews maakten deel uit van de evaluatie van de eerste organisatiebrede cyclus van reflectieve processen die in 2022 was gestart. Hierbij werden de reflecties van de kritische vrienden uit de peer review samengebracht met de feedback van alle betrokken actoren in de reflectieve processen (o.a. patiënten, medewerkers, beleidsteam, ervaringsdeskundigen…). Het doel was om vanuit een extern perspectief na te gaan hoe de reflectieve processen in de praktijk vorm kregen en welke sterktes en groeikansen opgemerkt konden worden.
Kritische vrienden voor de organisatie
Beide voorzieningen kozen hun eigen groep kritische vrienden met complementaire expertise in geestelijke gezondheidszorg, wetenschappelijk onderzoek en kwaliteitsontwikkeling. Bethanië voegde daar de kritische blik vanuit jeugdhulp aan toe. UPC Duffel vanuit woonbegeleiding & revalidatie. De kritische vrienden waren vertrouwd met het participatief en lerend kwaliteitsbeleid, maar hadden tegelijk voldoende afstand tot de organisatie om een onafhankelijke blik te bieden. Vooraf werd geïnvesteerd in kennismaking, afstemming van verwachtingen, toelichting bij de context van de voorziening en het aanleveren van relevante documenten.
De kritische vrienden kregen de expliciete opdracht om via onderzoek en dialoog te achterhalen in welke mate de voorziening erin slaagde de eigen kwaliteitsambities waar te maken en waar nog ruimte lag voor verdere ontwikkeling.
Focus op kwaliteitsbeleid
De peerreview richtte zich op de reflectieve processen op afdelings- en organisatieniveau en op het bredere kwaliteitsbeleid. De kritische vrienden gingen in gesprek met directie, beleidsteam en staf, medewerkers uit verschillende afdelingen, diensten en voorzieningen, en patiënt- en familie-ervaringsdeskundigen. Centrale vragen waren onder andere hoe reflectie vorm krijgt in de praktijk, hoe verschillende perspectieven worden betrokken, wat er met feedback gebeurt en hoe kwaliteit zichtbaar wordt gemaakt.
Feedback UPC Duffel
De kritische vrienden van UPC Duffel zagen een kwaliteitsbeleid in beweging, met een doorgedreven systematische beleidscyclus met ruimte voor afdelingen om beleid te maken dat werkt. Ook de stappen naar een meer herstelgerichte en familievriendelijke werking vielen positief op. De aanwerving van ervaringsdeskundigen, de combinatie van ziekenhuisbrede projecten rond familie en herstel en de vernieuwingen op de afdelingen, en de samenwerking tussen afdeling, cel Kwaliteit en zorgstaf werden gezien als hefbomen die dit ook waarmaken. In de slotbespreking moedigden de kritische vrienden de organisatie met concrete suggesties aan om vooral verder te gaan op het ingezette pad: een goede integratie van ziekenhuisbrede strategie en lokale afdelingsprojecten, kwaliteit zichtbaar maken door te tellen én vertellen, een nauwe samenwerking tussen afdelingen en voorzieningen van de zorggroep en de zorgregio.
Feedback voor Bethanië ggz
De kritische vrienden van Bethanië ggz waardeerden vooral de sterke aansluiting tussen het kwaliteitssysteem en de cultuur van de organisatie. Zij zagen veel autonomie voor teams om hun eigen reflectief proces vorm te geven en benoemden de zichtbare aanwezigheid van reflectie, dialoog en leren binnen de werking. Ook de consequente betrokkenheid van zorggebruikers en hun context werd als een uitgesproken sterkte gezien. Tegelijk bracht de peer review enkele belangrijke ontwikkelkansen aan het licht. Bethanië ggz bleek sterk in het verzamelen van signalen, ervaringen en verbeterideeën, maar de verdere stappen in de kwaliteitscyclus konden nog explicieter worden uitgewerkt. Vragen rond prioritering, opvolging, borging en terugkoppeling naar betrokkenen over wat met hun inbreng gebeurt, kwamen daarbij nadrukkelijk naar voren.
Inzichten
De peerreview leverde waardevolle inzichten op voor de verdere ontwikkeling van het kwaliteitsbeleid. Niet doordat er een oordeel werd uitgesproken, maar doordat externe kritische vrienden hielpen om sterktes zichtbaar te maken, blinde vlekken te benoemen en nieuwe reflectievragen aan te reiken. Daarmee werd de peer review zelf een toepassing van dezelfde Reflec-principes waarop de kwaliteitswerkingen UPC Duffel en Bethanië ggz zijn gebouwd: leren in dialoog, vanuit verschillende perspectieven en met respect voor de eigen context.