4e studiedag Reflec – intersectorale prakijken in kwaliteit en zorgethiek | 11 mei 2026

Het kwaliteitsdebat in de zorg is razend actueel. Zowel in de voorzieningen, bij overheden als in het maatschappelijke debat zoeken we naar manieren om kwaliteit bespreekbaar te maken. Het Lerend Netwerk Reflec geeft handvaten om de échte kwaliteit te tonen in de bijzondere en complexe zorgsector.

Op onze 4e studiedag – op 11 mei 2026 – brengen we inzichten samen vanuit ethiek, zorg en kwaliteitszorg. We tonen praktijkvoorbeelden en experimenten uit de aangesloten organisaties. Je kan ook één of meerdere concrete methodieken ontdekken om te spreken over wat écht telt. Aan intersectorale tafels gaan we met elkaar in gesprek over de grote en kleine vragen in het debat over zorgkwaliteit. Voor wie Reflec wilt leren kennen, zijn er specifieke sessies die je laten proeven van de theorie en de praktijk.

Deze studiedag is voor iedereen die met kwaliteit van zorg bezig is: algemene ziekenhuizen, belangenorganisaties, CGG, jeugdzorg, overheden, ouderenzorg, psychiatrie, VAPH …

Voor vragen en informatie kan je terecht bij één van de contactpersonen van de deelnemende organisaties: https://www.reflec.be/wie-zijn-wij/ 

Programma

Doelgroep

Deze studiedag richt zich op iedereen die tewerkgesteld is in een zorgorganisatie en goede, kwaliteitsvolle zorg wil bieden.
Kwaliteitsmedewerkers, beleidswerkers en praktijkmedewerkers: iedereen is welkom.

Locatie

Congrescentrum De Kleiput 
Universitair Psychiatrisch Centrum Duffel
Stationsstraat 22c
2570 Duffel 

Parkeren doe je best op de parking van het NMBS-station aan de Spoorweglaan of in de omliggende straten (let op het gebruik van je parkeerschijf!).  

Meer informatie over het programma

Lezing – De symbiose van de (zorg)ethiek en kwaliteit 

Wat betekent het vandaag om goede zorg te bieden? Niet alleen de dingen goed doen, maar vooral ook het goede doen om de juiste redenen. In deze lezing verkennen we hoe de zorgethiek richting geeft aan kwaliteitsvolle zorg en hoe ethiek en kwaliteit onlosmakelijk verweven zijn in een lerende zorgpraktijk.

Spreker: 

• Emy Kool – Coördinator Ethiek & voorzitter commissie ethiek– Emmaüs vzw

Intersectorale tafel 1 | Reflexief denken op mesoniveau: Trialoog over de afdelingen/voorzieningen

Tijdens deze sessie bieden we de deelnemers de mogelijkheid om uit te wisselen omtrent hoe patiënten/cliënten en hun context te betrekken op afdelings- of organisatieniveau. Thema’s die aan bod kunnen komen, zijn: themabepaling van een proces, methodieken die ingezet kunnen worden, schijnparticipatie vermijden, zichtbaar maken van het proces, hoe zorgen voor een terugkoppeling aan de betrokkenen… De moderators starten vanuit jouw vragen en noden en zullen deze uitwisseling verder faciliteren.  

Let op: tijdens een intersectorale tafel wisselen we uit tussen de deelnemers. We werken met een moderator (geen spreker).  

Moderatoren: 

• Mariska Vaes -kwaliteitscoördinator – Bethanië GGZ
• Ilse Van der Schoot- stafmedewerker kwaliteit- Jeugdzorg Emmaüs Mechelen

Intersectorale tafel 2 | Reflexief denken op microniveau: de trialoog in begeleiding en behandeling

In een reflexieve benadering van kwaliteitszorg wordt zorg gezien als een gedeelde verantwoordelijkheid van iedereen die erbij betrokken is: van zorgprofessionals over patiënten/cliënten en hun omgeving tot beleidsmakers. Maar hoe zorg je er dan voor dat er een gesprek ontstaat tussen deze betrokkenen als het gaat om dagdagelijkse zorgvragen?

Aan deze intersectorale tafel laten krijgen collega’s uit verschillende sectoren de kans om praktijken met elkaar te delen en met elkaar te discussiëren over hoe trialoog een plaats kan krijgen in een begeleidingstraject.

Let op: tijdens een intersectorale tafel wisselen we uit tussen de deelnemers. We werken met een moderator (geen spreker).   

Moderatoren: 

• Maaike Beullens – Orthopedagoog – Monnikenheide
• Eveline Vereecke – Kwaliteitscoördinator – PC Gent-Sleidinge 

Intersectorale tafel 3 | Reflexief denken op macroniveau: Kwaliteitsbeleid in voorzieningen vs verwachtingen overheid?

In het maatschappelijk debat over kwaliteit van zorg speelt ook de overheid een belangrijke rol. Zij bepaalt kaders, stuurt inspecteurs op pad en geeft beoordelingen. Voorzieningen leggen op deze manier verantwoording af aan de samenleving. In verschillende Europese landen zien we overheden zoeken naar manieren om in die kaders ook ruimte te creëren voor de complexiteit van de zorg, voor context, ethiek en waardengedreven handelen.

Ook in Vlaanderen bewandelen de zorgsectoren een gelijkaardig pad. De Federale en Vlaamse Regering zetten ondertussen sterk in op controle, monitoring en risicobeheersing. In welke mate vinden overheden en voorzieningen elkaar hierin? Hoe verhoudt Reflec zich tot het Vlaams Kwaliteitskader?

Let op: tijdens een intersectorale tafel wisselen we uit tussen de deelnemers. We werken met een moderator (geen spreker).  

Moderatoren 

• Johan Vermeeren – Algemeen directeur – Monnikenheide
• Jan Bogaerts – Algemeen directeur – Bethanië GGZ

Workshop 1 | Introductiesessie Hoezo, Zorg?! Kwaliteit in denken en doen

Wat is kwaliteitsvolle zorg? Hoe kan je góed zorgen in de complexe realiteit van elke dag in de sectoren van welzijn of gezondheid? Hoe realiseer je dit in de praktijk en maak je dit aantoonbaar?

Hoe weet je dat je goed bezig bent dat je kwalitatieve zorg levert? Kan je dat meten? En wat is dat dan, kwalitatieve zorg?

In deze sessie krijgt u een introductie en maak je kennis met ons intersectoraal reflexief kwaliteitsmodel. We schreven inspiratieboek dat vertrekt vanuit de stelling: organisaties zijn mensen. Waarmee dienen we, vanuit deze redenering, rekening te houden in functie van kwalitatief werken? Vanuit vier dimensies (verbinding en vertrouwen, autonomie, structureren, (regu)leren en identiteit) die essentieel zijn in het reflexief werken rond kwaliteit worden handvaten geboden om aan de slag te gaan in de dagelijkse praktijk.

Sprekers:  

• Chris Anthonis – therapeutisch verantwoordelijke patiëntenzorg – Bethanië ggz
• Bart Reynders – psycholoog/psychotherapeut – Bethanië ggz

Workshop 2  |  Inspirerende Reflec-praktijken uit Jeugdzorg Emmaüs Antwerpen en Bethanië ggz  

Jeugdzorg Emmaüs en Bethanië ggz gingen aan de slag met Reflec. In Reflec worden verschillende perspectieven (patiënt/cliënt, familieleden en naasten, medewerkers, professionele partners en gevalideerde kennis) belicht en wordt er een kritische vriend betrokken.

In deze sessie nemen enkele medewerkers van afdelingen/diensten je mee in hoe zij aan de slag zijn gegaan met hun proces. Naast de uitdagingen en de meerwaarde, staan ze stil bij wat het proces hen heeft gebracht.

Sprekers:  

• Mariska Vaes – Kwaliteitscoördinator – Bethanië GGZ
• Bart Symons – stafmedewerker VTO-duurzaamheid & Prakticum – Jeugdzorg Emmaüs Antwerpen

Workshop 3 |  Inspirerende praktijken uit het werklabo – Kwaliteit van Zorg: van theorie naar actie 

In een werklabo ging Bart Symons aan de slag met zorgprofessionals die zich wilden verdiepen in het  intersectorale kwaliteitsmodel  REFLEC. De inzichten uit het driejarig intersectoraal onderzoek werden stap voorstap vertaald naar de praktijk. In deze sessie worden ervaringen uit het werklabo gedeeld en wordt er nagedacht over hoe jij als organisatie de theorie van het REFLEC-model naar de eigen praktijk kan omzetten.

Spreker:  

• Bart Symons, stafmedewerker VTO-duurzaamheid & Prakticum- Jeugdzorg Emmaüs Antwerpen

Workshop 4 |  Verschillende perspectieven aan tafel: 2 methodieken 

Het Reflec model staat of valt met grondige reflectie. In deze workshop tonen we twee concrete methodieken om deze te voeden.

1. Sint-Hieronymus: kleurrijk kijken naar een situatie met de denkhoeden van de Bono. Een manier om verschillende zienswijzen rond één situatie in te brengen.
2. UPC Duffel: een narratieve methodiek om het perspectief van patiënten of naasten op de zorg te horen, in hun eigen woorden. Het interview als vertrekpunt van een reflectieoefening met het team van de afdeling: wat vertelt dit verhaal over óns?

Sprekers:  

• Isabelle De Wispeleir – kwaliteitscoördinator – Sint-Hieronymus
• Jesse Verleije – kwaliteitscoördinator – UPC Duffel

Workshop 5 |  Praktijkworkshop op een narratieve manier zicht krijgen op kwaliteit 

De narratief-relationele benadering van kwaliteit gaat over inzicht krijgen en geven in je eigen werking door middel van verhalen. Stichting Presentie (NL) ontwikkelt een wetenschappelijk onderbouwde methodiek om in gesprek met zorggebruikers, teamleden, directie en externe gesprekspartners (zoals inspectie) te spreken over échte, complexe en dynamische zorgkwaliteit. In deze workshop leer je al doende hun kaartenmethodiek kennen.

Deze workshop stond ook in 2024 op ons programma. Toen was de kaartenset echter nog niet beschikbaar. Deze is nu wel te koop.

Spreker:  

• Dr. Guus Timmerman, wetenschappelijk medewerker Stichting Presentie (NL)

Bronnen:

• Baart & Timmerman (2025), Relational Caring and Presence Theory in Health Care and Social Work.
• Timmerman et al. (2026). Narratief inzicht geven in je werk (Eindrapport)

Workshop 6 | Samen wikken en wegen: Dilemma-dialogen in de dagelijkse praktijk van elke zorgverlener

Regelmatig stuit je in je werk op situatie waarin je twijfelt wat het goede is om te doen.  In zulke situaties helpt het om even stil te staan, argumenten af te wegen en te benoemen welke normen en waarden meespelen. Die ethische reflectie doe je niet alleen en hoeft niet altijd zwaar of ingewikkeld te zijn. Een gezamenlijk onderzoek via een dilemmadialoog biedt houvast en inzicht. In deze workshop ga je zelf ervaren hoe een dilemma-dialoog werkt.

Sprekers:  

• Mieke Van Reeth – spiritueel zorgverlener en referentiepersoon ethiek – UPC Duffel
• Lode Roelandt – verpleegkundige-sociotherapeut en referentiepersoon ethiek – UPC Duffel
• Emy Kool – coördinator Ethiek, voorzitter commissie ethiek – Emmaus vzw

Workshop 7 | Samenwerken aan kwaliteit via partnerschap tussen gebruikers, organisaties en overheid

Het VAPH werkt al enkele jaren in co-creatie met diverse belanghebbenden aan het nieuwe kwaliteitskader, vanuit de missie die kwaliteit van leven centraal stelt. Om die kwaliteit te verhogen zijn personen met een handicap, organisaties en overheid partners.

Enkele doelstellingen werden thematisch uitgewerkt in werkgroepen. Een ‘kwaliteitstafel’ werd opgericht.

Tijdens deze workshop reflecteren we over de voorbije jaren en kijken we naar samenhangende sporen sectoraal en intersectoraal. Interactief nemen we de diverse rollen van overheid, organisaties en gebruikers onder de loep. Wat kunnen we leren voor de toekomst van kwaliteit?

Spreker:  

• Inge Van Duysen – Projectleider Kwaliteit – Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH)

Workshop 8 | Starten met de blauwdruk psychosenzorg in een reflexieve kwaliteitscyclus 

De afdeling Legato is sinds maart 2025 gestart met werken met de doelgroep psychosenzorg. En daar komen veel vragen bij kijken vanuit de begeleiding; Wat hebben zij nodig? Wat werkt? Doen wij het goed? De blauwdruk psychosezorg kwam op het juiste moment met antwoorden. Wij vertellen hoe wij er concreet mee aan de slag zijn gegaan om de kwaliteit van zorg effectief te verbeteren.

Sprekers:  

• Sprekers uit PC Sint-Hiëronymus – afdeling Legato

Workshop 9 | Kritische vrienden aan het woord 

In de reflexieve cyclus is een belangrijke rol weggelegd voor de kritische vriend. Die houdt het proces transparant, behoedt voor blinde vlekken en trekt de reflectie open. Hoe is het nu om kritische vriend te zijn? Wat maakt het verschil tussen kritisch zijn en een kritische vriend zijn? En is het nu een meerwaarde voor de reflectie? We leggen deze en andere vragen voor aan enkele ervaren kritische vrienden en gaan op zoek naar het antwoord in de praktijk.

Spreker:  

• We laten vier kritische vrienden aan het woord over hun ervaringen:
  • Mario Barremaecker (ZAS)
  • Eva Rimaux (Albe vzw)
  • Ellen Sleuwaegen (UPC Duffel)
  • Polle Polfliet (RC Pastel)
• Facilitator is Jesse Verleije, kwaliteitscoördinator UPC Duffel.